De ecologische voordelen van groendaken zijn onmiskenbaar, niet alleen voor de eigenaars, maar ook voor een stad als Brussel. Begroeide daken optimaliseren immers de biodiversiteit in een stedelijke omgeving, verbeteren de geluidsoverlast en de bodemafdekking, het thermisch comfort, het beheer van de regenwaterafvoer en de waterdichtheid, ze helpen stof en bepaalde vervuilende stoffen te filteren en verfraaien het uitzicht. Daarnaast leveren ze ook besparingen op, aangezien de levensduur van de daken verlengt (doordat ze beschermd worden) en de energie-uitgaven kunnen worden teruggeschroefd dankzij de thermische isolatie, vooral tijdens de zomer.
Dit product wordt nog niet algemeen toegepast in Brussel, maar de omvang van de markt wordt duidelijker.
Kenmerken van de vraag
Een studie in opdracht van het Brusselse Referentiecentrum voor de Bouwsector (BRC) wijst erop dat de markt van de groendaken onderverdeeld is in drie kernsegmenten.
Ten eerste zijn er kleine werven voor extensieve groendaken, waarvan de meeste een oppervlakte beslaan van 20 tot 40 m² en nooit groter zijn dan 100 m². Het betreft vaak daken die moeilijk toegankelijk zijn via werftoestellen die deel uitmaken van renovatie- of uitbreidingswerken, eerder dan nieuwbouw en projecten op initiatief van de eigenaars.
Het tweede segment omvat ook extensieve groendaken, maar dan op grote oppervlakken. Het betreft hoofdzakelijk nieuwe gebouwen die onder de gewestelijke regelgeving vallen, volgens welke de aanleg van een groen dak verplicht is voor elk gebouw met een plat dak van meer dan 100 m² en waarbij een stedenbouwkundige vergunning vereist is. Dit marktsegment omvat voornamelijk openbare gebouwen, kantoorgebouwen, winkelcentra en appartementsgebouwen.
Intensieve groendaken op grote oppervlakken vormen tot slot het derde segment, met een marktaandeel van minder dan 20 %.
Brusselse werven in 2010
De studie heeft zich gebaseerd op de premies die de afgelopen vier jaar werden toegekend door Leefmilieu Brussel om de marktcijfers te evalueren. Hieruit bleek dat 52 werven werden opgestart in vier jaar tijd, waarvan 41 in 2010. Hoewel deze cijfers onvolledig zijn aangezien niet iedereen recht heeft op een premie, kunnen we vaststellen dat de vraag duidelijk een hoge vlucht heeft genomen in 2010. 39 van de 41 werven van vorig jaar waren extensief (1 605 m²) en 2 intensief (200 m²).
In de loop van de studie werden de cijfers aangevuld via een telefonische rondvraag die 75 werven in kaart heeft gebracht voor 2010, met een oppervlakte van ongeveer 4 000 m².
Er zijn niet zoveel ondernemingen die hun diensten aanbieden in de sector van de groendaken en we stellen vast dat een tiental actoren de markt domineren. De installateurs van groendaken beantwoorden aan twee profielen: enerzijds dakwerkers en specialisten in waterdichtheid en anderzijds ondernemingen en zelfstandigen die gespecialiseerd zijn in tuinen. De eerste groep geniet de voorkeur van de architecten, omdat ze meer technische kennis heeft over waterdichtheid, de tweede weet meer over planten en is over het algemeen creatiever.
Uitdagingen en vooruitzichten
Ondanks bepaalde beperkingen, zoals het nog relatief hoge prijskaartje en het gebrek aan informatie en sensibilisering bij de architecten, maar ook bij de particulieren, doen de resultaten van de studie vermoeden dat de groendakenmarkt groeit.
Eerst en vooral zijn er de reglementeringen en premies die de ontwikkeling van de vraag gevoelig aanzwengelen. Vervolgens zien we een wereldwijde tendens die deze groei bevestigt, in de eerste plaats in Noord-Amerika. Tot slot bieden ze wezenlijke ecologische voordelen en een verbetering van de levenskwaliteit. Dit zijn argumenten die steeds zwaarder zullen doorwegen in de samenleving van de toekomst.
Frédéric Morrand van de onderneming Eco-innovation heeft het seminar afgesloten met een interessante bespiegeling: stadslandbouw op onze daken. Dergelijke projecten zijn weliswaar nog zeldzaam, maar duiken een beetje overal op: in Chicago werd in 2008 de eerste dakmoestuin met een biolabel aangelegd. De grootste moestuin bevindt zich op het dak van de universiteit van Trent in Ontario en in Brussel zijn er momenteel twee projecten: in Molenbeek en in Anderlecht.
Het wemelt van de ideeën en de motivaties lopen erg uiteen: creëren van banen, bevordering van de sociale cohesie, voedselzekerheid, onderwijs en opleiding... komen nog bovenop de klassieke voordelen van groendaken.
Omdat deze initiatieven bij ons nog zeldzaam zijn, werkt Eco-innovation aan een project dat binnenkort zal worden voorgesteld in het kader van voorbeeldgebouwen. Ze zijn op zoek naar partners en kapitaal... De boodschap is duidelijk!
JLE
Meer info
Presentatie van het seminar in het frans
www.brusselsustainableeconomy.be
